پسوریازیس

 
چه كساني دچار پزوريازيس مي شوند؟

بيش از چهار و نيم ميليون بزرگسال در ايالات متحده آمريكا درگير پزوريازيس هستند و حدود صدو پنجاه هزار نفر در سال به اين آمار اضافه مي شود؛ آنطور كه تخمين زده شده بيست درصد از اين آمار درگير نوع متوسط اين بيماري پوستي هستند.
پزوريازيس بصورت مساوي در زنان و مردان رخ مي دهد.تحقيقات اخير نشان داده كه احتمالا” ريشه نژادي در اين بيماري تاثير دارد.به نظر مي رسد كه پزوريازيس در اسكانديناوي ، (Caucasiمنطقه ايي ژئوپوليتيكي كوهستاني، بين دو قاره اروپا و آسيا ،”اوراسيا” مي باشد ) و ديگر قسمتهاي اروپاي شمالي بيشترو در آفريقايي آمريكايي ها كمتر ديده مي شود يافت مي شود.و به نظر مي رسد كه آسيايي ها به مراتب كمتر و در آمريكايي هايي الاصل ها به ندرت ايجاد مي شود.همچنين مولفه ارث در اين بيماري دخيل مي باشد در حدود يك سوم مردمي كه پزوريازيس دارند حداقل يك فاميل با چنين شرايطي داشته ويا دارند.تحقيقات نشان داده كه نشانه ها و علايم اين بيماري بين پانزده تا سي و پنج سالگي ظاهر مي شود.حدود هفتادو پنج درصد از بيماران پزوريازيسي قبل از چهل سالگي دچارش مي شوند.اگرچه ظهور اين بيماري در هر شرايط سني ممكن است.بعد از چهل سالگي يك دوره شديد در پنجاه الي شصت سالگي رخ مي دهد. حدود يك نفر از هر ده نفر در دوران كودكي دچار پزوريازيس مي شود.هر چه زودتر در بدن نمايان شود به همان نسبت فراگيرتر خواهد شد.
   
ظهور پزوريازيس
پزوريازيس مي تواند يكي از قديمي ترين بيماري هاي پوستي ثبت شده باشد.احتمالااولين بار حدود سي و پنچ سال بعد از ميلاد مسيح توصيف شد؛ برخي شواهد زمان قديمي تريي را نشان مي دهد .اما هنوز هم كمتر كسي اين بيماري را مي شناسد.در حالي كه دانشمندان هنوز هم بطور كامل نمي دانند چه عواملي باعث بروز پزوريازيس مي شود اما تحقيقات به طرزي قابل ملاحظه دانش ما را در اين باره بالامي برد.
دانشمندان اكنون معتقدند كه سيگنالهاي ناقص در سيستم ايمني بدن باعث بروز اين بيماري مي شود.آنها مي گويند كه پزوريازيس وقتي ايجاد مي شود كه سيستم ايمني بدن ،به بدن فرمان مي دهدتا رشدسلول هاي پوست سريعتر انجام گيرد.
در حالت عادي سلول هاي پوست بين بيست و هشت الي سي روز بالغ شده و براي پوست اندازي به سطح پوست مي آيند،وقتي پزوريازيس ايجاد مي شودسلول هاي پوست بين سه الي شش روز بالغ شده و به سطح پوست حركت مي كنند و بجاي پوست اندازي به توده ايي برآمده از پوست تبديل شده و بصورت زخم خود را نشان مي دهند. دانشمندان ژن هايي را كشف كردندكه باعث بروز پزوريازيس مي شوند. ژنها نشان مي دهند كه چطور سيستم ايمني بدن يك انسان واكنش نشان مي دهد.ژن ها مي توانند سبب بروز بيماري پزوريازيس يا هر بيماري ديگري مانند روماتوئيدآرتروئيد يا هپاتيت نوع اول شونداحتمال بروز پزوريازيس و بخصوص ديابت وقتي افزايش مي يابد كه سابقه آن در يكي از اقوام نزديك شما وجود داشته باشد.
   
سابقه خانوادگي
بعضي از مردم كه سابقه فاميلي پزوريازيس دارندهيچ گاه دچار اين مشكل نمي شوند.تحقيقات نشان داده كه بهانه ايي لازم است.استرس ،جراحت هاي پوستي ،بيماري هاي عفوني و آفتاب سوختگي تعدادي از اين بهانه هاي نهفته براي بروز اين بيماري پوستي مي باشند. متخصصين پوست دريافتند كه داروهاي ضد مالاريا، ( Blockers-Betaدارويي براي آنان كه فشار خون بالايي داشته و يا از بيمار ي قلبي رنج مي برند) و مي توانند بهانه اي براي بروز پزوريازيس باشند. 
   
كيفيت زندگي
 
در همه انواع پزوريازيس ازنوع خفيف گرفته تا وخيم همه مي توانند بر كيفيت زندگي انسانها تاثير بگذارند. زندگي تا پايان عمر با چنين شرايطي مي توانداز لحاظ روحي و جسمي بيمار را تحت تاثير قرار دهد.خارش، جراحت،ترك و خون آمدن پوست در پزوريازيس امري عادي است. پزوريازيس ناخن مي تواند دردناك باشد.حتي فشردن تيوپ خمير دندان باعث ايجاد درد مي شود.تحقيقات متعدد نشان داده است كه بيماران اغلب احساس افسردگي مي كنند،در برخي گونه ها، پزوريازيس فعاليت را محدود و انجام مسئوليتهاي شغلي را دشوار مي كند. به گزارش انجمن ملي پزوريازيس سالانه پنجاه و شش ميليون ساعت كاري توسط بيماران پزوريازيسي از بين مي رود .
عوامل تشدید کننده پسوریازیس
۱- تروما و صدمات
به صورت فنومن کوبنر یا ایزومورفیک بروز میکند و در مرحله فعال بیماری.. در حدود ۱۴-۱۰ روز پس از خراشاندن
پوست..در محل مذکور ضایعه پسوریازیس دیده میشود
۲- عفونت
شاهد این فرم نوع قطره ای بیماری است که متعاقب عفونتهای دستگاه فوقانی ایجاد میشود.
۳- استرس
در ۴۰% تا ۹۰% موارد, قبل از بروز و یا تشدید پسوریازیس, استرس های روحی ( و خصوصا اضطراب) وجود داشته
است. مکانیسم دقیق آن به درستی شناخته شده نیست.. اما افزایش substance p مطرح شده که افزایش ترشح آن از فیبر های
عصبی C موجود در درم موجب تحریک لکوسیت ها.. کراتینوسیت ها.. و ترشح سایتو کاینها میشود.
۴- تغییرات هورمونی
در دوره های بلوغ و یایسگی.. بر اثر عوامل هورمونی.. بیماری تشدید میگردد. همچنین در حاملگی و بعد از زایمان نیز بیماری
تحت تاثیر قرار میگیرد.
۵- آب و هوا
آب و هوای گرم و مرطوب.. سبب بهبودی نسبی( احتمالا به علت تابش نور خورشید) و آب و هوای سرد.. موجب تشدید بیماری
می گردد.
۶- نور خورشید
در اکثر موارد سبب بهبود بیماری میشود.. هر چند در موارد نادری.. تشدید بیماری نیز گزارش شده است.
۷- عوامل متابولیک
کمبود کلسیم در بیماران سبب تشدید بیماری میشود( مانند انواع پوستولر) و بهبود ضایعات در درمان با ویتامین D۳ سیستمیک
و موضعی ( مثل درمان استومالاسی) حاصل میگردد که در بیماران پسوریازیس, ضایعات پوستی را نیز بهبود میبخشد.
۸- داروها
بعضی داروها مانند کربنات لیتیوم.. استروئید های سیستمیک.. بتا بلوکر ها.. داروهای آنتی مالاریا.. و اینتر فرون آلفا و گاما
سبب تشدید بیماری میشوند.
۹- مصرف الکل
مورد بحث است و عده ای معتقد به تشدید بیماری در اثر مصرف الکل میباشند
علايم شايع
نواحي پوستي مختصراً برجسته با كناره هاي قرمز و تنگ و پوشيده شده از پوسته هاي بزرگ سفيد يا نقره اي رنگ . اين ضايعات ترك خورده و دردناك مي گردند.
خارش (گاهي )
درد مفاصل
علل
علت دقيق آن شناخته است ولي احتمالاً ناشي از يك اختلال خودايمني است .
عوامل افزايش دهنده خطر
سابقه خانوادگي پسوريازس
آرتريت روماتوييد
آسيب موضعي پوست
عفونت هاي (ويروسي يا باكتريايي ) نواحي ديگر بدن
استرس
آب و هواي سرد
عوامل ژنتيك . افراد دچار پسوريازيس داراي پادگن هاي HLA خاصي بوده و ميزان بروز اين بيماري در سفيدپوستان بيشتر است .
پيشگيري
در حال حاضر اين بيماري قابل پيشگيري نيست .
عواقبت مورد انتظار
اين بيماري قابل علاج نيست و علايم آن با درمان قابل كنترل است . بيماري ممكن است بين حملات مدت هاي طولاني غيرفعال باقي بماند. در خانم ها شدت بيماري در طي بارداري كاهش مي يابد.
عوارض احتمالي
عفونت باكتريايي ثانويه در محل درگير پوستي
پسوزيازيس پوستولي (تاول چركي )
آرتريت مرتبط با پسوريازيس
درمان
- تشخيص بيماري بر اساس نماي ظاهري ضايعات پوستي ، و در صورت نياز به نتايج نمونه برداري پوست مطرح مي گردد.
- علاج دايمي براي اين بيماري وجود ندارد. سطح درماني بسته به نوع پسوريازيس ، وسعت بيماري ، واكنش بيمار نسبت به بيماري ، و اثر بيماري بر زندگي بيمار متفاوت است .
- در صورت امكان براي زندگي به يك منطقه داراي آب و هواي گرم نقل مكان كنيد زيرا شدت اين بيماري در آب و هواي سرد افزايش مي يابد.
- حفظ بهداشت مطلوب پوست با حمام گرفتن روزانه مهم است .
- از آسيب پوست از جمله كيسه كشيدن شديد اجتناب كنيد. زيرا آسيب پوستي مي تواند باعث شعله ور شدن حمله جديد بيماري گردد.
- از خشكي پوست جلوگيري كنيد كه اين كار تعداد دفعات عود بيماري را كاهش مي دهد. براي كاهش پوسته ريزي از پاك كننده هاي بدون آب و تركيبات حاوي قطران يا كورتون براي موي سر استفاده كنيد.
- تا حد امكان به طور مكرر پوست را در حد متوسط در معرض نور آفتاب قرار دهيد.
- حمام با بلغور جو دوسر ممكن است باعث نرم شدن پوسته ها گردد. براي اين منظور يك فنجان بلغور جو دوسر در يك وان آب كافي است .
- در مورد هر گونه مشكل رواني ناشي از پسوريازيس با متخصص مربوطه مشورت نماييد.
داروها
داروهاي زير براي كاهش التهاب و پوسته ريزي ممكن است تجويز شود:
پمادهاي حاوي قطران
داروهاي كورتوني موضعي جهت استفاده در زير پانسمان هاي پلاستيكي
داروهاي سركوبگر دستگاه ايمني (در موارد خيلي شديد بيماري )
اشعه درماني PUVA (تجويز يك داروي مخصوص و سپس تاباندن اشعه ماوراء بنفش نوع آ به پوست )
تركيب حمام تار با UVB (اشعه ماوراء بنفش نوع بي )
آنتي هيستامين ها براي تسكين خارش
در موارد پسوريازيس پوستولي (تاول چركي ) اترتينيت ، ايزوتره تينوئين يا متوتركسات خوراكي ممكن است تجويز شود.
داروهاي متداول براي پزوريازيس
 
پزشكان با توجه به نوع پزوريازيس،شدت آن ، جايي كه تجمع زخم ها وجود دارد،سن بيمار و سابقه درماني وي دارو هاي خاصي تجويز مي كنند.براي پزوريازيس خفيف تا متوسط استفاده از كرم ،براي نوع متوسط تا سخت ،پرتو درماني با استفاده از اشعه ماوراي بنفش و براي نوع سخت و بالاتر از داروهاي خوراكي و تزريقي استفاده مي كنند.در زير به تعدادي از اين دارو ها و روش هاي درماني اشاره كوتاهي شده است :
 ( Anthralinاين دارو فعاليت DNAرا در سلول هاي پوستي به حالت نرمال برمي گرداند) ،Coal tar ، (Moisturizers كرم هاي مر طوب كننده) ، پرتو درماني( كه براي انواع شديد پزوريازيس استفاده مي شودRetinoids. )، Methotrexate، Azathioprine، Cyclosporine، Hydroxyurea، )Dovonex( Calcipotriene ، Vitamin “ D” ، )Tazorac( Tazarotene ، ( Calcineurin inhibitorsاين دارو ها معمولا” براي كاهش سوزش و جلوگيري از توليد سلول هاي پوستي استفاده مي شوند ( آنچه مسلم است هنوز درمان قطعي براي اين بيماري پوستي كشف نشده است، اگرچه درمان هاي بسياري براي از بين بردن پزوريازيس براي مدت كوتاه وجود دارد.
هر درماني مزايا و معايبي دارد.ممكن است يك درمان براي بيماري مفيد و براي ديگري بدون تاثير باشد ؛اما نكات گفته شده همه در كاهش درد ،سوزش ، خارش و پولكهاي روي پوست شما موثر است و با رعايت اين موارد مي توانيد پوستي آرام تر داشته باشيد.
 
ابتدا باید نوع بیماری پسوریازیس ازلحاظ شدت تعیین شود درصورتی که بیماری خیلی خفیف باشد حتی می توان اصلاً اقدام به درمان نکرد وتنها ازکرمهای نرم کننده جهت رفع خشکی بیماری استفاده نمود . اما درصورتی که نیاز به درمان احساس شود می توان ابتدا ازداروهای موضعی استفاده نمود که این داروها شامل داروهای استروییدی ، کول تار، آنترالن ، آنالوگهای ویتامین د مانند دیوونکس وداروهای ضد التهاب جدیدترمانند پیمکرولیموس می باشد . هرکدام ازاین داروها می تواند همراه با عوارضی باشد که باید حتماً تحت نظرمتخصص پوست مصرف شوند وهرازچندگاهی بیمارازلحاظ عوارض دارویی بررسی گردد. برای درمان موارد شدیدتربیماری می توان ازداروهای خوراکی مانند نئوتیگازون ، متوترکسات و سیکلوسپورین استفاده نمود که این داروها با عوارض بیشتری همراهند ونیازبه بررسیهای آزمایشگاهی مختلفی درابتدا ودرحین درمان دارند . ازروش نوردرمانی نیزمی توان استفاده کرد که این روش یا با استفاده ازداروی پسورالن خوراکی وتابش نورماوراء بنفش به پوست بوده ویا تنها با استفاده ازنورماوراء بنفش می باشد ونیازبه دستگاههای مولد این نور دارد . ازلیزردرمانی نیزمی توان برای درمان مناطق کوچک دچارپسوریازیس استفا ده نمود که لیزرمورد استفاده نوع اگزایمر می باشد ودرمان با آن نیازبه جلسات متعدد دارد . درمانهای جدیدتری نیزبرای بیماری پسوریازیس مطرح است که هنوزبه شکل رایج استفاده نمی شود وبعلت قیمت بالای آنها استفاده ازاین نوع داروها درطولانی مدت کمترامکان پذیرمی باشد .
اما با وجود تمام این درمانها بیماری پسوریازیس یک بیماری صعب العلاج می باشد که درمانها تنها شدت بیماری را کاهش داده اما بیماری رابطورقطعی ازبین نمی برند . اما همین کاهش شدت بیماری می تواند باعث شود تا بیماربا راحتی بیشتری به زندگی خود ادامه دهد . ازجمله عوامل مهم درشدت یافتن بیماری استرس می باشد که با کاهش این استرس نیزبیماری شدت کمتری می یابد . یکی ازعوامل ایجاد این استرس خود بیماری ونگرانی ازواگیرداربودن آن می باشد که باید به بیماران خاطرنشان نمود که این بیماری هیچگونه واگیری نداشته وازلحاظ ارثی بودن نیزاحتمال ابتلا فرزندان به آن کم است . اما بهرحال بروزضایعات بخصوص درمناطق درمعرض دید برای بیمارایجاد ناراحتی ونگرانی می کند که می توان با اقدام به درمان درکاهش ضایعات موثربود .
 فعاليت
محدوديتي وجود ندارد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست .
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم پسوريازيس بوده و يا علايم پس از درمان عود نمايد.
بروز پوستول (تاول چركي ) بر روي پوست همراه تب ، درد عضلاني و خستگي در طي حملات .
اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.
درمان در منزل
آن طور كه متخصصين پوست مي گويند ؛ با رعايت نكات زير مي توانيد احساس راحتي بيشتر و سوزش كمتري كنيد:
-رژيم غذايي منظمي داشته باشيد،زياد آب بنوشيد و به اندازه كافي بخوابيد؛اين نكات به شما كمك مي كند كه وضعيت پوست شما وخيم نشود.
-از آنچه باعث شدت پزوريازيس مي شود پرهيز كنيد،تحقيقات نشان داده بعضي داروها ،جراحت هاي پوستي ،استرس، هواي زمستان ، استعمال دخانيات و استفاده از مشروبات الكلي باعث شدت پزوريازيس شما مي شود.
 
-از لوسيون هاي نرم كننده پوست استفاده كنيد و پوست خود را خشك نگه نداريد با اين كار مانع ترك خوردن و خون آمدن پوستتان مي شويد. رطوبت از خارش ،سوزش ودرد و همين طور پوسته كردن جلوگيري مي كند.
-از خاراندن زخم ها پرهيز كنيد.شكي نيست كه پزوريازيس باعش خارش مي شود .در حقيقيت نام پزوريازيس از يك لغت يوناني “Psora” به معناي خارش گرفته شده است.خاراندن باعث كنده شدن زخم ها و سوراخ شدن پوست شده و راه را براي ورود باكتري هموار ساخته و باعث ايجاد عفونت مي شود؛ و همين طور خاراندن باعث خون آمدن و ايجاد زخم در قسمت هاي سالم پوست مي شود.
- اگرچه آفتاب براي اين بيماري مفيد است اما آفتاب سوختگي آن را تحريك مي كند، پس پانزده الي بيست دقيقه قبل از خروج از منزل از كرم هاي ضد آفتاب استفاده كنيد.
-از لباسهاي كتان استفاده كنيد.پارچه كتان كمتر از ديگر پارچه ها باعث تحريك پوست مي شود.
-از لوازم آرايش و صابون هاي محرك استفاده نكنيد.خوابيدن در وان و استفاده از ( Coal Tar صابون سياهي كه از گاز و زغال كك ساخته مي شود) و سپس مرطوب كردن پوستتان را فراموش نكنيد اين كار پولك هاي پوست شما را كمتر مي كند.كرم هاي كورتيزون(براي آنان كه پزوريازيس خفيف دارند) كه بدون نسخه پزشك هم قابل تهيه هستند مي توانند درمان مناسبي براي خارش پوست شما باشند.
پرسش به پاسخهای اساسی در رابطه با پسوریازیس
پسوريازيس چيست؟
ريشة لغت پسوريازيس از يك كلمة يوناني است كه به معناي خارش است. اين بيماري يك بيماري شايع پوستي است كه لزوماً خارش دار نبوده با پلاكهاي قرمز رنگ همراه با پوسته ريزي مشخص مي شود. پسوريازيس اشكال گوناگون با شدتهاي متفاوت داشته و مسري هم نمي‌باشد.
پسوريازيس چگونه ايجاد مي‌شود؟
امروزه مشخص شده است كه پسوريازيس يك بيماري مرتبط با سيستم ايمني بدن است. در طي اين بيماري سيستم ايمني با ارسال سيگنال‌هاي معيوب موجب تسريع رشد سلول‌هاي پوست مي‌شود. در واقع در حالت عادي سلول‌هاي پوست بطور دائم از لايه‌هاي زيرين به طرف سطح حركت كرده، در آنجا هسته‌هاي خود را از دست داده و بصورت پوسته‌هاي مرده از بدن دفع مي‌شوند. اين روند بطور معمول حدود يك ماه به طول مي‌انجامد، اما در جريان پسوريازيس، چرخه حيات سلول‌هاي پوست بر اثر همان اشكالات سيستم ايمني، سرعت يافته، در نتيجه چندين لايه سلول مرده در سطح پوست تجمع پيدا مي‌كنند كه همان پوسته‌هاي پسوريازيس را تشكيل مي‌دهند.
ميزان شيوع پسوريازيس در جامعه چقدر است؟
بيماران اغلب تمايل دارند كه بدانند آيا افراد ديگري نيز با بيماري مشابه آنها در جامعه وجود دارند يا خير؟ پسوريازيس از جمله بيماري‌هاي شايع پوست است، طوريكه تخمين زده مي‌شود حداقل يك درصد از مردم جهان به اين بيماري مبتلا باشند، بنابراين اگر شما از پسوريازيس رنج مي‌بريد، بايد بدانيد دست كم ۷۰ ميليون نفر ديگر در دنيا با شما در اين درد شريك هستند!
البته شيوع پسوريازيس نيز همانند بسياري از بيماري‌هاي ديگر در نواحي مختلف دنيا متفاوت است و به نظر مي‌رسد بخصوص در كشورهاي اسكانديناوي بيشترين شيوع را داشته تا ۶ درصد از جميعت اين نواحي ممكن است به پسوريازيس مبتلا باشند، در حاليكه بر عكس در ميان اسكيموها، ژاپني‌ها و غرب آفريقا پسوريازيس بيماري نادري محسوب مي‌شود.
اگرچه آمار دقيقي در مورد شيوع بيماري در مملكت ما وجود ندارد، اما بايد گفت پسوريازيس در ايران نز جزو بيماري‌هاي شايع پوستي بوده، به نظر مي‌رسد در شمال ايران حتي از شيوع بالاتري نيز برخوردار باشد.
پسوريازيس در چه سني ايجاد مي‌شود؟
پسوريازيس اغلب در سنين جواني شروع مي‌شود، اما مي‌تواند در هر سني از دوران نوزادي تا سنين كهولت شروع شود. هم زنان و هم مردان تقريباً به يك نسبت به اين بيماري مبتلا مي‌شوند.
بيماري از كجا مي‌آيد؟ و چه عواملي در بروز آن دخيل هستند؟
اين سئوال اغلب از اولين سوالاتي است كه بيمار مبتلا به پسوريازيس يا همراهان وي از پزشك خود مي‌پرسند. پاسخ به اين سوال گرچه چندان ساده نيست اما بطور اختصار مي‌توان گفت كه عوامل متعددي در ايجاد شدن بيماري پسوريازيس موثرند و به اصطلاح اين بيماري يك بيماري چند عاملي يا موتي فاكتوريال است. از ميان اين عوامل بدون شك وراثت نقش اساسي دارد. بررسي‌هاي متعدد ژنتيكي نقش ارث را ثابت كرده است، هرچند تنها در ۳/۱ موارد، سابقة وجود بيماري در ساير اعضاي خانواده ديده مي‌شود. اين مسئله نشان دهندة آن است كه عوامل ديگري غير از وراثت نيز در پديد آمدن اين بيماري دخيل هستند كه از مهمترين اين عوامل مي‌توان به موارد زير اشاره كرد؛
۱- عوامل روحي: بي‌شك استرس‌هاي مختلف روحي و هيجاني در بروز يا تشديد بيماري پسوريازيس موثرند و در بسياري از موارد خود بيمار به رابطه اين استرس‌ها با بيماري خويش پي مي‌برد.
۲- عفونتها: در مورد ارتباط عفونت‌ها با پسوريازيس اتفاق نظر وجود ندارد. شايد تنها رابطه ثابت شده بين اشكال قطره‌اي پسوريازيس و عفونتهاي حاد استرپتوكوكي باشد.
۳- صدمات فيزيكي: علاوه بر استرس‌هاي روحي، صدمات فيزيكي به پوست نيز مي‌تواند باعث ايجاد شدن پسوريازيس در محل ورود آسيب شود. بطور شايع خود بيمار نيز اين تجربه را پيدا مي‌كند كه درست در محل خراشيدگي پوست يا محل برش جراحي، ضايعات پسوريازيس ايجاد مي‌شوند. روي همين اساس است كه به بيمار مبتلا به پسوريازيس توصيه مي‌شود كه از كندن پوسته‌ها و خراشيدن پوست خود پرهيز كند، چراكه اين عمل مي‌تواند باعث تشديد بيماري وي شود.
۴  - داروها: بسياري از داروهايي كه بيمار مصرف مي‌كند مي‌تواند باعث ايجاد شدن يا شعله‌ور شدن پسوريازيس شود. از مهمترين اين داروها مي‌توان به تركيبات ليتيوم، داروهاي مسدود كننده بتا مثل پروپرانولول و اتنولول، داروهاي ضد مالاريا مثل كلروكين، كلونيدين و تركيبات يد اشاره كرد.
۵ - عوامل هورموني و متابوليك: پسوريازيس اغلب با عوامل هورموني نيز در ارتباط است. براي مثال بطور معمول در جريان حاملگي، پسوريازيس تخفيف يافته و برعكس پس از حاملگي و در جريان شيردهي تشديد مي‌شود. همچنين كمي كلسيم خون نيز مي‌تواند باعث تشديد پسوريازيس شود. 
۶- نور آفتاب: اكثر بيماران اذعان مي‌دارند كه بيماري ايشان در زمستان بدتر مي‌شود. شواهد گوناگون ديگر نيزحاكي از آن است كه نور آفتاب باعث بهبودي پسوريازيس مي‌شود. با اين وجود هستند بيماراني كه نور آفتاب باعث شعله ور شدن بيماري‌شان مي‌شود. روي همين اصل توصيه مي‌شود كه بيمار مبتلا به پسوريازيس از نور شديد آفتاب پرهيز كند. 

آيا بيماري پسوريازيس مسري است؟
با توجه به عوامل بر شمرده شده در مورد منشأ بيماري، مشخص مي‌شود كه پاسخ اين پرسش به روشني منفي است و بيمار و همراهان وي نبايد كوچكترين نگراني از اين بابت داشته باشند. بنابراين، اگر هم بيماري در شخص ديگري از اعضاي خانواده ايجاد شده است نه به علت سرايت از فرد مبتلا، بلكه اغلب به خاطر زمينه‌هاي ژنتيكي مشترك است. همينطور اگر بيماري در يك فرد رو به گسترش است، نه به علت سرايت از كانوني به كانون ديگر، بلكه به خاطر سير بيماري و بعضاً به علت صدماتي است كه فرد به پوست خويش وارد كرده است.
آيا پسوريازيس ارثي است؟
همانگونه كه گفته شد ارث نقش مهمي در بيماري پسوريازيس دارد, اما ژن واحدي براي اين بيماري وجود ندارد. بيماران مبتلا به پستوزيازيس اغلب دوست دارند بدانند كه آيا فرزندانشان نيز به اين بيماري دچار خواهند شد يا خير؟ پاسخ به اين سئوال، چندان ساده نيست. بطور كلي مي‌توان گفت اگر تنها يكي از والدين به بيماري دچار باشند, احتمال ابتلاي فرزندشان كمتر از ده درصد خواهد بود اما اگر هر دوي والدين مبتلا به پسوزيازيس باشند تا ۴۰ درصد اين احتمال وجود خواهد داشت.
علائم بيماري پسوريازيس چگونه است؟
اگرچه پسوريازيس نام خود را از خارش گرفته است اما معمولاً بيماران چندان از اين نظر شكايت ندارند. در واقع جدا از درگيري مفصلي كه آن هم تنها در درصد كمي از بيماران اتفاق مي‌افتد، پسوريازيس چندان بر سلامتي فرد تأثير نمي‌گذارد و اغلب فقط از نظر زيبايي است كه بيمار را نگران مي‌سازد.
پسوريازيس در اشكال گوناگون ديده مي‌شود، اما شايع‌ترين شكل آن كه پسوريازيس معمولي ناميده مي‌شود بصورت پلاكهاي قرمز رنگ با پوسته‌ريزي قابل توجه، اغلب در سر، آرنج‌ها، ساعدها، زانوها و ساير نواحي تحت فشار ديده مي‌شود.
گاهي اوقات پلاكهاي فوق‌الذكر بخش قابل توجهي از سطح پوست را درگير مي‌كنند كه در اين حالت اصطلاحاً به آن پسوريازيس ژنراليزه مي‌گويند و گاهي هم تقريباً تمام سطح بدن دچار قرمزي و پوسته‌ريزي مي‌شود كه حالت خطيري از پسوريازيس را ايجاد مي‌كند كه پسوريازيس اريترودرميك ناميده شده، نياز به مراقبت ويژه دارد.
علاوه بر اين ممكن است ضايعات پوستي پسوريازيس بسيار كوچك و متعدد باشند كه اصطلاحاً به آن پسوريازيس قطره‌اي مي‌گويند كه بخصوص در كودكان و پس از عفونتهاي استرپتوكوكي ديده مي‌شود.
ندرتاً ضايعات پوستي در پسوريازيس بصورت ضايعات حاوي چرك تظاهر پيدا مي‌كنند كه در اين حالت به آن پسوريازيس پوسچولار مي‌گويند.
نهايتاً همانگونه كه گفته شد ممكن است در جريان بيماري پسوريازيس مفاصل نيز درگير شوند كه به آن آرتريت پسوريازيي مي‌گويند. آرتريت پسوريازيس معمولاً در افراد بزرگسال ايجاد شده و خود در اشكال گوناگون ديده مي‌شود. معمولاً يك يا چند مفصل محيطي بطور غير قرينه مبتلا مي‌شوند، اما اين امكان وجود كه مفاصل انگشتان، ستون فقرات و ساير نواحي هم درگير شوند.
علاوه بر اشكال گوناگون پسوريازيس، شدت آن نيز در افراد مختلف متفاوت است. ممكن است تنها ناحيه‌اي از سر يا زانوها درگير باشد و يا اينكه برعكس تقريباً تمام سطح پوست مبتلا باشد. راه‌هاي مختلفي براي تعيين شدت پسوريازيس وجود دارد. پزشكان متخصص پوست معمولاً از روش ويژه‌اي استفاده مي‌كنند كه به آن اندكس PASI مي‌گويند. روش ساده‌تر آن است كه اگر كمتر از ۲ درصد سطح بدن درگير باشد، آن را خفيف ناميده، اگر بين ۳ تا ۱۰ درصد سطح بدن درگير باشد، پسوريازيس با شدت متوسط و اگر بيش از ۱۰ درصد سطح بدن درگير باشد، شديد تلقي مي‌شود. همچنين ميزان تأثير پسوريازيس بر كيفيت زندگي راه ديگر اندازه‌گيري شدت پسوريازيس است كه لزوماً هم با شدت پسوريازيس مرتبط نمي‌باشد. 
علاوه بر پوست، چه اعضاي ديگري در پسوريازيس ممكن است مبتلا شوند؟
همانگونه كه گفته شد در درصد كمي از بيماران مبتلا به پسوريازيس مفاصل درگير مي‌شود. همچنين در بخشي از بيماران ناخن‌ها درگير مي‌شوند. اين امر بخصوص در افرادي كه درگيري مفصلي دارند بيشتر ديده مي‌شود. درگيري ناخن‌ها ممكن است بصورت جدا شدن صفحه ناخن از بستر ناخن، بروز نقاط ريز روي ناخن، ضخيم شدن زير ناخن و يا تغيير شكل و تغيير رنگ ناخن تظاهر كند. اگرچه در درصد بالايي از بيماران پسوريازيس، ناحيه سر درگير مي‌شود، اما اين مسئله باعث ريزش مو نمي‌شود.
راه تخشيص بيماري چيست؟
پسوريازيس اغلب با معاينه باليني تشخيص داده مي‌شود و هيچ تست خوني براي تشخيص آن وجود ندارد، هر چند گاهي اوقات انجام برخي آزمايشات براي يافتن علل شعله‌ور كنندة آن ضروري است. در هر حال در موارد مشكوك، مي‌توان از بيوسپي پوست استفاده كرد. در اين روش پزشك با بريدن تكة كوچكي از پوست و بررسي آن زير ميكروسكوپ، بيماري را تشخيص مي‌دهد.
آيا پسوريازيس قابل درمان است؟

واقعيت اين است كه خير! در حال حاضر اين بيماري درمان قطعي ندارد. كما اينكه بيماري قند، فشار خون و بسياري از بيماري‌هاي ديگر نيز درمان قطعي ندارند. اما داروهاي بسياري وجود دارند كه با استفاده از آنها، بيماري پسوريازيس كنترل مي‌شود و گاه بيمار تا مدتها عاري از هرگونه ضايعه باقي مي‌ماند. همانگونه كه قبلاً گفته شده پسوريازيس طول عمر فرد را كم نمي‌كند، مسري نبوده، باعث ريزش مو نشده و در واقع از بسياري از بيماري پوستي ديگر، بهتر كنترل مي‌شود.
روش‌هاي درمان پسوريازيس كدامند؟
با توجه به متفاوت بودن پسوريازيس در افراد مختلف، روش درمان در هر فرد بسته به سن، جنس، شغل، وسعت بيماري و بسياري از عوامل ديگر متفاوت خواهد بود.
در حال حاضر داروهاي موضعي بسياري وجود دارند كه در درمان پسوريازيس مصرف مي‌شوند.
كورتيكوستيروئيدهاي موضعي معمولاً شايعترين درماني است كه براي پسوريازيس استفاده شده، باعث كم شدن التهاب و تحريك پذيري پوست مي‌شود. خيلي از اوقات پزشك تركيبي از يك داروي از بين برنده لايه شاخي (كراتوليتيك) و استيروئيد موضعي را براي شما تجويز مي‌كند. نكته مهم در مصرف كورتيكوستيروئيدهاي موضعي آن است كه غالباً پس از مدتي، ديگر آن پاسخ مطلوب ابتدايي حاصل نمي‌شود، ضمن آنكه خطر نازك شدن پوست در اثر مصرف اين داروها نيز وجود دارد. بنابراين انتخاب دقيق نوع استيروئيد موضعي و مصرف درست آن مي‌تواند باعث كم شدن اين اثرات ناخواسته شود.
علاوه بر كورتيكوستيروئيدهاي موضعي و داروهاي كراتوليتيك داروهاي قديمي‌تري چون تركيبات تار قطران و آنترالين نيز از مدت‌ها قبل در درمان پسوريازيس بكار رفته، با اثرات قابل قبول همراه هستند. همچنين استفاده از تركيبات موضعي ويتامين D نيز در درمان اين بيماري با نتايج خوبي همراه بوده است.
علاوه بر درمانهاي موضعي، در موارد شديد پسوريازيس داروهاي متعددي وجود دارند كه بصورت تزريقي يا خوراكي براي اين بيماري بكار مي‌روند و اصطلاحاً درمانهاي سيستميك ناميده مي‌شوند. معمولاً متوتركسات اولين دارويي است كه براي اين منظور بكار مي‌رود. اين دارو كه در سال ۱۹۵۱ براي اولين بار در درمان پسوريازيس مصرف شد تكثير سلول‌هاي پوست را كم كرده غالباً بخوبي بيماري را كنترل مي‌كند. متوتركسات مي‌تواند هم بصورت خوراكي و هم تزريقي مصرف شود و غالباً پس از چند هفته اثر آن ظاهر مي‌شود.
همچنين مشتقات ويتامين A كه به رتينوئيدها معروف هستند با كاستن تكثير سلول‌هاي پوست، باعث بهبودي پسوريازيس مي‌شوند.
از داروهاي ديگر مي‌توان به سيكلوسپورين و هيدروكسي اوره اشاره كرد. طبيعي است كه تمام اين داروها با نظر پزشك تجويز شده، براي اطمينان از بي‌عارضه بودن آنها، انجام آزمايشات پايه و دوره‌اي ضروري است.
در هر حال, آنچه در مورد داروهاي سيستميك در پسوريازيس بسيار اهميت دارد، اين است كه بجز موارد استثنايي، نبايد از كورتيكوستيرروئيدهاي خوراكي يا تزريقي در اين بيماري استفاده شود. مصرف اين داروها، اگرچه ممكن است باعث بهبودي ظاهري اوليه شوند، ولي متعاقباً علاوه بر اثرات سوء متعددي كه دارند، باعث شعله‌ور شدن بيماري يا تبديل شدن آن به اشكال خطيرتر مي‌شود.
نكتة ديگري كه بسيار اهميت دارد، اين است كه هنگامي كه يك خانم مبتلا به پسوريازيس در سنين باروري تحت درمان با داروهاي سيستميك قرار مي‌گيرد، بايد بدقت از نظر پيشگيري از بارداري توجيه شود. در مورد برخي از اين داروها حتي تا ماهها پس از قطع دارو نيز بارداري مي‌تواند خطراتي براي جنين در پي‌داشته باشد. 
منظور از درمان با اشعه در پسوريازيس چيست؟
بسیاري از اوقات هنگامي كه صحبت از درمان با اشعه مي‌شود، بيمار آن‌را با راديوتراپي يا پرتو درماني يكسان تصور مي‌كند، در حاليكه غالباً منظور از درمان با اشعه در پسوريازيس در واقع درمان با طول موج‌هاي خاصي از نور مي‌باشد. درواقع در اين روش كه از قديمي‌ترين روش‌هاي درماني در بيماريهاي جلدي مي‌باشد، بيمار پس از مصرف دارويي به نام پسورالن (P)، كه قبلاً از عصارة گياهان خانواده هويج بدست مي‌آمد، در برابر اشعه ماوراء بنفش (UVA) قرار مي‌گيرد. از همين روست كه به اين روش درماني، PUVA درماني گفته مي‌شود. هرچند PUVA درماني نيز عاري از عارضه نمي‌باشد، اما در كل روش بسيار موثري در درمان پسوريازيس‌هاي وسيع و مقاوم بوده، معمولاً تا ماهها هم تأثير آن پايدار باقي مي‌ماند. امروزه علاوه بر PUVA از طيف‌هاي اختصاصي تري از ماوراء بنفش همچون UVB نيز در درمان پسوريازيس دستگاه مي‌شود. اين روش‌هاي درماني غالباً در بخش‌هاي پوست بيمارستانها و گاهي نيز در مطب پزشكان و يا با استفاده از نور خورشيد انجام مي‌شود. 
چه نوع رژيم غذايي براي بيمار پسوريازيسي لازمست؟
رژيم غذايي خاصي براي فرد مبتلا به پسوريازيس لازم نيست، هرچند مصرف زياد گوشت قرمز ممكن است باعث تشديد بيماري شود و از سويي ديگر مصرف روغن ماهي به علت اسيدهاي چرب ضروري، اغلب نقش كمكي در درمان دارد. علاوه بر اسيدهاي چرب اشباع نشده، ويتامين‌D نيز ممكن است اثرات مفيدي در درمان پسوريازيس داشته باشد. همچنين مصرف الكل و كشيدن سيگار ممكن است باعث تشديد بيماري شود. 
آيا ليزر در درمان پسوريازيس موثر است؟
استفاده از ليزر در پزشكي به علت سهولت كاربري آن بسيار مورد توجه پزشكان و بيماران قرار گرفته است، اما گاهي اين علاقه اسباب سوء استفاده سود جويان را نيز فراهم مي‌آورد. آنچه در ارتباط با پسوريازيس مهم است آن است كه نوع خاصي از ليزر كه طول موج آن تقريباً مشابه اشعه ماوراء بنفش (UVB)B است، كما بيش با همان مكانيسم مي‌تواند باعث بهبودي پلاكهاي پسوريازيس شود، اما هنوز اين اثرات بطور كامل به اثبات نرسيده‌اند و بعلاوه دستگاه ليزري كه مناسب اين كار است به راحتي در تمام دنيا در اختيار قرار ندارد.
درمانهاي جديد پسوريازيس كدامند؟
با شناخت بهتري كه از چگونگي ايجاد شدن بيماري پسوريازيس طي سال‌هاي اخير حاصل شده است و با عنايت به اين نكته كه سيستم ايمني نقش مهمي در ايجاد شدن بيماري دارد، طي چند سال گذشته طيف جديدي از داروها غالباً به روش فن آوري زيستي (بيوتكنولوژي) ساخته شده‌اند كه قادرند با تصحيح اختلالات حاصل شده از پسوريازيس، بيماري را بهبود بخشند. اين داروها كه غالباً به درمانهاي «بيولوژيك» معروفند، گاهي اوقات با نتايج بسيار درخشاني همراه هستند اما نكته مهم در مورد آنها قيمت بسيار بالاي آنهاست و از اين رو فعلاً فقط در موارد بسيار شديد بيماري مصرف مي‌شوند.
چه كساني از بيماران مبتلا به پسوريازيس حمايت مي‌كنند؟
امروزه در مورد بسياري از بيماريهاي مزمن، گروههاي حمايتي وجود دارند كه به مشكلات مختلف بيماران رسيدگي مي‌كنند. اين امر در مورد پسوريازيس نيز مصداق داشته و انجمن‌هاي مختلفي براي اين بيماران وجود دارد كه اغلب نيز توسط خود آنها گردانده شده و از كمك و مشاوره پزشكان نيز استفاده مي‌كنند. هرچند در مملكت ما اين كار براي پسوريازيس هنوز انجام نشده است اما بيمار مبتلا به پسوريازيس از طريق اينترنت مي‌تواند در هر كجاي دنيا از اطلاعات و حمايت‌هاي اين گروه‌ها استفاده كند. مهمترين اين گروه‌ها شايد فدراسيون جهاني انجمن‌هاي پسوريازيس (IFPA) باشد كه درواقع يك اجماع جهاني از انجمن‌هايي است كه براي حمايت از بيماران مبتلا به پسوريازيس تشكيل شده‌اند و سالانه در يكي از كشورهاي دنيا گردهمايي دارند. اين فدراسيون انجمن‌هايي فعال در بيش از ۲۰ كشور در سراسر دنيا را سازماندهي مي‌كند.
بنياد ملي پسوريازيس (www.psoriasis.org) يكي از اين انجمن‌هاست كه با هدف ارتقاي آگاهي و كمك به درمان و تحقيقات براي پسوريازيس تأسيس شده است و با بيش از ۳۵ سال سابقه كمكهاي شاياني به بيماران مبتلا به پسوريازيس كرده است.
نوشته شده توسط احسان جعفری سومار در ساعت 13:13 | لینک  |